Իշխանության խաղաղության հասկացությունը և ընտրությունների հետ կապը

Իմ վերլուծության համաձայն՝ իշխանության կողմից խաղաղության հասկացությունը և դրա շուրջ կառուցված քաղաքականությունը հիմնված են մի քանի հիմնարար սխալների և ռիսկային մոտեցումների վրա։ Խնդիրը ոչ թե այն է, թե խաղաղություն է կամ ոչ, այլ այն, թե ինչպես է իշխանությունը այն ներկայացնում և ինչպես է դա օգտագործում որպես քաղաքական գործիք։

Այսօրվա իշխանությունը, իհարկե, իշխանության գալու օրվանից և նախորդ տարիներին, խաղաղություն է խոստանում՝ հիմնվելով այն փաստի վրա, որ սահմանին կրակոց չկա։ Սակայն այս մոտեցումը խորհրդանշում է խնդիրների ակնհայտ անտեսում։ Այն խուսափում է խոսելուց այն մասին, թե ինչ պայմաններով է այդ խաղաղությունը պահպանվում, ովքեր են դրա երաշխավորները և ինչ ցուցակով պայմաններ է պահանջում մյուս կողը։

Երբ ընդդիմությունը խոսում է «արժանապատիվ խաղաղության» մասին, ավելի ճիշտ կլիներ խոսել այն մասին, որ այս իշխանության կողմից առաջարկվող խաղաղությունը կարող է ոչ թե խաղաղություն բերել, այլ նոր ուժերին հանձնել իշխանությունը։ Իհարկե, նրանք, ովքեր այս խաղաղությունը կստանան, դժվար կկարողանան երկարատև խաղաղություն հաստատել, քանի որ այն կառուցված է զիջումների և անվստահության վրա։

Ընտրություններին մոտենալիս իշխանությունը հակված է իրականացնել «հեղհեղուկ» քայլեր՝ մարդկանց համոզելու համար, որ խաղաղություն է ապահովված։ Այս քայլերը, ինչպիսիք են սահմանազատումները, «TRIPP»-ի իրագործումը և Սահմանադրության փոփոխությունը, ոչ միայն ռիսկային են, այլև պայթյունավտանգ։ Յուրաքանչյուրը կարող է հանգեցնել իրավիճակի էսկալացիայի, քանի որ դրանք ոչ թե խաղաղության հիմք են, այլ իշխանության կայունության համար անհրաժեշտ քայլեր։

Իշխանության քաղաքականության հիմքում ընկած է զիջումների մշակույթը՝ Ադրբեջանի և Թուրքիայի պահանջներին։ Այս մոտեցումը շատ պայթյունավտանգ է, քանի որ ցանկացած հերթական զիջումից հետո կարող է ստեղծվել իրավիճակ, որը ժողովուրդը չի կրելու։ Իրավիճակը կարող է հասնել էսկալացիայի, երբ մարդիկ կզգան, որ իրենց ազգային հարցերը զիջումների զանգվածի տակ են մնում։

Ընտրական մրցակցության պայմաններում իշխանությունը հույս ունի, որ ընտրություններից առաջ կլինեն որոշակի «բարի կամքի դրսևորումներ», ինչպիսիք են գերի վերադարձը կամ ապրանքների ներմուծումը։ Այս դեպքերն օգտագործվում են որպես խաղաղության ապացույց՝ ժողովրդի հիշողությունը կարճաճաշակելու և իրենց քաղաքական կայունությունը ապահովելու համար։

Ընդդիմության համար կարևորագույնը մարդկանց մասնակցությունն է ընտրական գործընթացին։ Սոցիալական հարցումների համաձայն՝ Նիկոլ Փաշինյանը ունի ամենամեծ հակավարկանիշը։ Որքան շատ մարդ գնա ընտրության՝ ունենալով ընտրության տարբերակներ, Փաշինյանի վերընտրվելու հավանականությունը նվազում է։ Սա ոչ թե խաղաղության հարց է, այլ ժողովրդի ազատ կամքի և իրավունքի դրսևորումը։