ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հրապարակային ելույթներում հաճախ նշում է, որ քաղաքացիները հիփոթեքային վարկերով տներ են գնում և ընդհանուր առմամբ մեծ քանակությամբ վարկեր են վերցնում՝ այս իրողությունը ներկայացնելով որպես երկրի տնտեսական զարգացման և բնակչության բարեկեցության ապահովման ձեռքբերում։
Այնուամենայնիվ, մեր վերլուծությունները ցույց են տալիս, որ այս պատկերը, թեև ի սկզբում տպավորիչ է, իրականում մտահոգիչ է։ Այս մտահոգությունը պայմանավորված է ՀՀ Վիճակագրական կոմիտեի հրապարակած վերջին տվյալներով, որոնց համաձայն՝ տնային տնտեսություններին տրվող վարկերի ծավալը 2023 թվականի դեկտեմբերին աճել է ոչ միայն զգալի, այլև անհանգստացնող տեմպերով։
ՀՀ Վիճակագրական կոմիտեի տվյալներով՝ սպառողական վարկերի ծավալը աճել է 31.1%-ով, իսկ հիփոթեքային վարկերի ծավալը՝ 26.3%-ով։ Այս աճի տեմպերը, սակայն, զգալիորեն գերազանցում են բնակչության եկամուտների աճին։
Մեր ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ աշխատավարձերը, դրամական փոխանցումները և այլ իրական ունեցվածքը, որոնք կազմում են բնակչության հիմնական եկամուտները, այդ ընթացքում չեն աճել համապատասխան թվերով։ Դրա հետևանքով՝ եկամուտների և վարկերի ծավալների միջև եղած տարբերությունը դառնում է ավելի զգալի։
Այս իրավիճակը, որը հստակորեն արտահայտվում է վիճակագրական տվյալներում, խոսում է այն մասին, որ ՀՀ քաղաքացիները, չնայած իրենց եկամուտների աճի բացակայությանը, ստիպված են լինում վարկեր վերցնել՝ իրենց կենսական կարիքները բավարարելու կամ ավելի բարձր կյանքի որակ ապահովելու համար։ Այսպիսով, վարկերի աճի տեմպերը, որոնք ներկայացվում են որպես ձեռքբերում, իրականում կարող են ծառայել որպես բնակչության տնտեսական անվտանգության և ֆինանսական կայունության նկատմամբ լուրջ մտահոգության ազդանշան։
