Վերջին շրջանում հանրային դաշտում կրկին ակտիվացել են քննարկումները՝ կապված իշխանական համակարգի ներկայացուցիչների շուրջ առաջացող գույքային և իրավական վեճերի հետ։ Այս հարցերը վաղուց արդեն դուրս են եկել առանձին դեպքերի շրջանակներից և վերածվել են համակարգային խնդրի՝ արդյոք Հայաստանում օրենքը գործում է բոլորի համար, թե՞ գոյություն ունի «ընտրովի արդարադատություն»։
Այս հարցում ակնհայտ դարձել է սնանկության գործընթացին առնչվող վեճը, որի կենտրոնում հայտնվել է «Երկրապահ» կամավորականների միության նախագահ Սասուն Միքայելյանի անունը։ Ըստ շրջանառվող տեղեկությունների, սնանկության գործընթացում գտնվող անձի հետ կապված շուրջ 90 միլիոն դրամ արժողությամբ գույքը, որը գտնվում է նրա վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքում, չի ենթարկվում պարտադիր գույքագրմանը։ Այս ընթացակարգը, սակայն, պարտադիր է և ուղղված է պարտատերերի պահանջների բավարարմանը։
Այս իրավիճակը հստակ ցույց է տալիս, որ խնդիրը դուրս է գալիս պարզապես իրավական վեճի շրջանակներից։ Երբ նման պատմություններում ներգրավված են իշխանության ներկայացուցիչներ, հարցը անմիջապես վերածվում է վստահության ճգնաժամի։ Հանրության մտքում առաջանում է հարցը, թե արդյոք նույն իրավիճակում հայտնված շարքային քաղաքացին կունենա՞ նույն «հնարավորությունները»։
Փորձագիտական շրջանակներում վաղուց է շրջանառվում այն գնահատականը, որ Հայաստանում ձևավորվել է ընտրովի մոտեցում իրավունքի կիրառման հարցում։ Այսինքն՝ նույն օրենքը կարող է գործել տարբեր ձևով՝ կախված անձի քաղաքական կամ վարչական ազդեցությունից։ Նման իրավիճակներում ցանկացած նմանատիպ դեպք ընկալվում է ոչ թե որպես բացառություն, այլ որպես օրինաչափություն։
Եթե շրջանառվող տեղեկությունները հաստատվեն, ապա դա կնշանակի, որ սնանկության գործընթացի առանցքային մեխանիզմներից մեկը՝ գույքի ամբողջական գույքագրումը, կարող է շրջանցվել ազդեցության միջոցով։ Սա կարող է ունենալ լուրջ հետևանքներ ոչ միայն կոնկրետ պարտատերերի համար, այլ նաև ամբողջ տնտեսական համակարգի վրա՝ խաթարելով վստահությունը բիզնես միջավայրում և ներդրումային դաշտում։
Այս պատմությունը հերթական անգամ առաջ է բերում հիմնարար հարց՝ արդյո՞ք Հայաստանի քաղաքական համակարգը կարողանում է տարանջատել իշխանությունն ու մասնավոր շահերը։ Եթե պետական կամ քաղաքական ազդեցությունը օգտագործվում է մասնավոր տնտեսական հարցեր լուծելու համար, ապա դա լուրջ հարված է ոչ միայն իրավական համակարգին, այլև պետական ինստիտուտների նկատմամբ հանրային վստահությանը։ Ի վերջո, խնդիրը միայն մեկ գործի կամ մեկ անձի շուրջ չէ։ Խնդիրը համակարգային է։ Եվ որքան երկար են նման հարցերը մնում անպատասխան կամ անավարտ, այնքան խորանում է այն համոզմունքը, որ Հայաստանում օրենքը գործում է ոչ թե բոլորի համար, այլ ընտրովի։
Հայաստանի օրենսդրությունը, մասնավորապես Սնանկության մասին օրենքը, այս հարցում բավական հստակ է։ Այն սահմանում է, որ պարտապանի ամբողջ գույքը ենթակա է գույքագրման և ներառման սնանկության զանգվածում՝ ապահովելու պարտատերերի իրավունքների պաշտպանությունը։ Գույքը թաքցնելը կամ գույքագրմանը խոչընդոտելը կարող է դիտարկվել որպես իրավական խախտում և առաջացնել պատասխանատվություն։ Բացի այդ, Քրեական օրենսգիրքը նախատեսում է պատասխանատվություն ծառայողական լիազորությունների չարաշահման, ինչպես նաև արդարադատության իրականացմանը խոչընդոտելու համար։ Եթե որևէ պաշտոնատար անձ կամ ազդեցիկ գործիչ օգտագործում է իր դիրքը՝ իրավական գործընթացների վրա ազդելու նպատակով, ապա նման վարքագիծը կարող է ունենալ քրեական իրավական հետևանքներ։
