Կառավարության նոր օրինագիծը՝ «ատելության խոսքի» դեմ պայքարի թագը, թե ընդդիմության զսպման գործիքը

Հայաստանի կառավարությունը մշակում է նոր օրինագիծ, որի նպատակը, պաշտոնական հայտարարությունների համաձայն, պայքարն է «ատելության խոսքի» դեմ։ Սակայն, իմ աղբյուրների համաձայն, այս օրինագծի ամենախորհրդավոր և վտանգավոր ասպեկտը ոչ թե պայքարն է ատելության խոսքի դեմ, այլ այն փաստը, որ այն ծառայում է որպես ընդդիմության և անկախ լրատվամիջոցների գործունեությունը սահմանափակելու գործիք։

Օրինագիծը նախատեսում է քաղաքացիական և վարչական պատասխանատվություն՝ ցանկացած խոսքի համար, որը կսահմանվի որպես «ատելության խոսք»։ Տուգանքները կլինեն զգալի՝ հասնելով նվազագույն աշխատավարձի 3000-6000-ապատակ։ Այսպիսով, ցանկացած քննադատություն կամ անհամաձայնություն իշխանության հետ, որը կհամապատասխանի այս ընդլայնված սահմանմանը, կդառնա հանցանք։

Այս օրինագծի հիմքում ընկած խնդիրը «ատելության խոսք» հասկացության կիրառման շրջանակի ընդլայնումն է։ Ի տարբերություն միջազգային ստանդարտների, որոնք «ատելության խոսք» են համարում միայն այն խոսքը, որը կոչ է անում ազգային, ռասայական, կրոնական կամ այլ հիմքերի վրա հարձակվելու կամ բռնության գործադրելու, նոր օրինագիծը այս շրջանակը կընդլայնի՝ ներառելով նաև «քաղաքական հայացքներով» պայմանավորված խոսքը։

Այս փոփոխությունը, իմ կարծիքով, ոչ միայն խեղաթյուրում է «ատելության խոսք» հասկացության էությունը, այլև ստեղծում է վտանգավոր նախադրյալ՝ ցանկացած քննադատություն, անգամ ամենաթեթև հակակառավարական գրառում սոցցանցում, կարող է դիտարկվել որպես «ատելության խոսք» և հետևաբար՝ պատժվել։

Այս օրինագծի մշակման գործընթացում իրենց դերն ունեն Ազգային Ժողովի «Պետական և իրավասահմանային հարցերի» մշտական հանձնաժողովի նախագահ Սիսակ Գաբրիելյանը, ով հանձնաժողովի նիստերում պաշտպանում է օրինագիծը, և «Հանրօգուտ մեդիամիջավայր» հիմնադրամի տնօրեն Վահագն Թեւոսյանը, որի կողմից կազմվել է օրինագծի նախնական տարբերակը։ Լյովա Սարգսյանը, որպես վարչապետի խորհրդական, իր հերթին պատասխանատու է օրինագծի կոնցեպցիայի մշակման համար։

Այսպիսով, այն, ինչ պետք է լիներ պայքար ատելության խոսքի դեմ, փաստացի դառնում է քաղաքական ընդդիմության և անկախ լրատվամիջոցների գործունեության սահմանափակման և խոսքի ազատության սահմանափակման գործիք։